กลไกการเกิดภาวะตัวเหลือง ตาเหลืองมีอะไรบ้าง?

กลไกการเกิดภาวะตัวเหลืองและตาเหลือง หรือที่เรียกว่า ‘ภาวะดีซ่าน’ (Jaundice) เกิดจากการสะสมของสารบิลิรูบิน (Bilirubin) ในร่างกาย ซึ่งเป็นสารสีเหลืองที่เกิดจากการทำลายเม็ดเลือดแดงที่หมดอายุ โดยปกติแล้วตับจะทำหน้าที่ในการกำจัดบิลิรูบินออกจากร่างกาย แต่เมื่อมีความผิดปกติในกระบวนการนี้ จะทำให้บิลิรูบินสะสมในเลือดและเนื้อเยื่อ ส่งผลให้เกิดอาการตัวเหลืองและตาเหลือง กลไกการเกิดภาวะตัวเหลืองมีหลายประการ ได้แก่ การผลิตบิลิรูบินมากเกินไป ซึ่งอาจเกิดจากการทำลายเม็ดเลือดแดงมากผิดปกติ การขับบิลิรูบินผิดปกติที่ทำให้ตับไม่สามารถเปลี่ยนบิลิรูบินให้ละลายน้ำได้ และการอุดตันทางเดินน้ำดีที่ทำให้บิลิรูบินไม่สามารถผ่านจากตับไปยังลำไส้ได้ สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะตัวเหลืองและตาเหลืองมีหลายโรค เช่น โรคตับอักเสบจากไวรัสที่ทำให้เซลล์ตับถูกทำลาย โรคตับแข็งที่เกิดจากการดื่มแอลกอฮอล์เรื้อรังหรือไวรัสตับอักเสบเรื้อรัง รวมถึงมะเร็งตับหรือท่อน้ำดีที่สามารถรบกวนการไหลเวียนของน้ำดีและการกำจัดบิลิรูบินได้ นอกจากนี้ยังมีความผิดปกติของท่อน้ำดี เช่น นิ่วในถุงน้ำดีที่อาจอุดตันท่อน้ำดี และภาวะเม็ดเลือดแดงแตกง่ายที่ทำให้เกิดการสร้างบิลิรูบินมากเกินไป การสังเกตอาการตัวเหลืองและตาเหลืองจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากอาจบ่งบอกถึงปัญหาสุขภาพที่ร้ายแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับการทำงานของตับ ซึ่งหากไม่รีบเข้ารับการรักษา อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

เรียนรู้เพิ่มเติม